Herentals kiest voor mensen, niet voor stenen

Net als veel andere steden en gemeenten in Vlaanderen zijn het voor Herentals financieel uitdagende tijden. Zo waren er bij de opmaak van het meerjarenplan (MJP 2026-2031) een aantal belangrijke tegenvallers op het vlak van inkomsten door beslissingen van hogere overheden. Ook een aantal uitgaven stijgen meer dan verwacht, zoals de kosten van brandweerzone Kempen en Politiezone Neteland. Ook bouw- en personeelskosten stegen sterk. Bovendien zijn de voorbije jaren een aantal engagementen aangegaan, die budgettair moeilijk haalbaar waren en zijn. 

Het stadsbestuur van Vooruit-N-VA neemt als een goede huisvader zijn verantwoordelijkheid. Met het nieuwe meerjarenplan kiest de stad resoluut voor een zuinig beleid, met gerichte investeringen. Dit stadsbestuur is zeer ambitieus, maar in financieel moeilijke tijden wil het de politieke ambities spreiden.

De komende jaren investeert het stadsbestuur 50 miljoen in Herentals, Noorderwijk en Morkhoven. Het maakt duidelijke keuzes, maar keuzes die het verschil maken voor de inwoners en verenigingen. Daarbij geeft de stad prioriteit aan een nieuwe stadsfeestzaal (ter vervanging van zaal ’t Hof), het nieuwe Hummeltjeshof en een nieuw intergemeentelijk zwembad en ijsbaan. De schop gaat in de grond. Ook investeert het bestuur opnieuw in het onderhoud van de voet- en fietspaden.

Naast investeringen zet het bestuur blijvend in op kwalitatieve dienstverlening voor alle inwoners van Herentals, Noorderwijk en Morkhoven. Het debat over de kerntaken werd grondig gevoerd. Dat stelt het budget scherp. Er wordt bespaard, maar niet op kerndiensten die cruciaal zijn voor de inwoners. Het bestuur kiest duidelijk voor mensen, niet voor stenen. Zo blijft de stad Herentals een lokaal bestuur dat dicht bij de burger staat, met een topdienstverlening en een klantvriendelijk onthaal.

Een uitdagend en ambitieus plan

Bij het opstellen van het meerjarenplan stond het stadsbestuur voor aanzienlijke uitdagingen. Zo waren er tegenslagen op het vlak van inkomsten, zoals de schrapping van de ELIA-heffing, herraming van de APB, vermindering van federale en Vlaamse subsidies, onder meer voor de responsabiliseringsbijdrage. Verder kampt de stad met stijgende uitgaven, hogere bouwkosten en personeelskosten. 

Bovendien waren er de engagementen van de voorbije jaren. Daarvan worden er een aantal door de financiële krapte niet uitgevoerd. Een aantal worden wel uitgevoerd, zoals fase 1 van de RWA-as in Herentals. Een aantal anderen worden verspreid in de tijd, zoals de ABO-as. Dit maakte van het meerjarenplan een heel complexe opdracht.

De financieel moeilijke tijden stellen het stadsbestuur voor grote uitdagingen. De rekeningen werden op orde gezet, maar de hele legislatuur zal zuinig bestuurd moeten worden. Het resultaat is een zuinig beleid voor de komende jaren, met duidelijke keuzes voor een gefaseerde realisatie van politieke ambities, om zo de duurzaamheid van de stadsfinanciën te verzekeren.

Herentals als zorgstad

Herentals bestendigt haar positie als zorgstad met drie pijlers: sociale dienstverlening, buitenschoolse activiteiten & kinderopvang, en seniorenbeleid.

De sociale dienst wordt versterkt met twee extra maatschappelijk werkers om de impact van de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd op te vangen.
Door de beperking van de werkloosheidsuitkering zullen er immers meer mensen een beroep doen op de sociale dienst. Daarom versterkt het bestuur die dienst en blijft het inzetten op een sterk sociaal beleid, zodat iedereen de juiste ondersteuning krijgt om vooruit te gaan.

Voor de jongsten staat de bouw van een nieuw en uitgebreid kinderdagverblijf (3,6 miljoen euro) met maximaal 56 opvangplaatsen op de agenda. Dankzij de implementatie van het BOA-decreet kon Herentals extra middelen (585.488 euro in 2026) binnenhalen voor geïntegreerde voor- en naschoolse opvang en vrijetijdsactiviteiten voor kinderen van 3 tot 12 jaar.
Herentals investeert in kwaliteitsvolle kinderopvang, omdat die eerste levensjaren cruciaal zijn. Een nieuwe opvang is meer dan een gebouw: het is een plek waar kinderen groeien en ouders ontzorgd worden.

Voor senioren blijft het lokaal dienstencentrum activiteiten organiseren, ook in Noorderwijk en Morkhoven.
Welzijnsvereniging Sint-Anna krijgt voldoende middelen om kwalitatieve zorg te garanderen (3.218.075 euro in 2026).
Samen met partners zoals AZH, ELZ, Welzijn & Zorg Neteland, De Fakkel en Den Dorpel, en Oxfam Wereldwinkel blijft Herentals de titel van zorgstad waarmaken.

De stad wil, samen met de partners van Neteland, ook twee coördinatoren inzetten op flankerend onderwijsbeleid en STEM.

Herentals als leefbare en duurzame stad

Herentals zet in op duurzaam wonen, werken en leven. Het parkeer- en circulatieplan is een prioriteit, net als de strijd tegen leegstand in het kernwinkelgebied. De gevelrenovatiepremie (maximaal 5.000 euro per pand) wordt heringevoerd en verwaarlozing wordt hard aangepakt.

Verkeersveiligheid blijft een prioriteit. Met het parkeer- en circulatieplan wil het bestuur de smalle centrumstraten optimaal benutten voor alle weggebruikers. Ook de leegstand wordt kordaat en strategisch aangepakt.

De werkzaamheden rond riolering en veilige fiets- en voetpaden in Morkhoven worden afgewerkt.
In de tweede helft van de legislatuur start Herentals gefaseerd met de RWA-as in ’t Vlietje, Hikstraat, Burchtstraat en de stationsomgeving (3.089.600 euro), met een kwalitatieve herinrichting van de straten als doel. 

Als fietsstad blijft Herentals samenwerken met de provincie Antwerpen voor de uitvoering van fietsostrades.
Voor het industrieterrein maakt de stad een circulatieplan op en er komt een hoppinpunt in Noorderwijk (66.000 euro).
De stad schrijft budgetten in voor het fatsoeneren van fiets- en voetpaden, vooral rond schoolomgevingen. De eerste jaren van de legislatuur is dat 250.000 euro per jaar.
Voor verbetering van asfalt en betonwegen is er elk jaar 287.500 euro ingeschreven.

Tenslotte worden de nodige voorbereidingen getroffen voor PRUP Bruggenbeemd en zijn er studiekredieten (150.000 euro) en investeringskredieten (700.000 euro) voor het sportpark Sint-Janneke en de voorbereiding van de herlokalisatie van SKS.

Zo werkt Herentals aan een leefbare stad waar mobiliteit vlot loopt, de dorpskernen bruisen, de publieke ruimte aantrekkelijk en veilig is en iedereen met plezier woont, werkt en leeft.

Herentals als veilige stad

In deze sterk veranderende tijden zet Herentals volop in op veiligheid. Het stadsbestuur investeert in politie, brandweer, noodplanning en de nieuwe Neteland-dienst integrale veiligheid.

Preventie blijft de basis van het veiligheidsbeleid. Via het project SAMEN zet het bestuur in op vroegtijdige ondersteuning, casusoverleg en samenwerking met welzijnspartners. Zo vermijdt het dat problemen escaleren en zorgt het voor een veilige en zorgzame omgeving.

Handhaving wordt tegelijk versterkt. Het stadsbestuur investeert in ANPR-camera’s (250.000 euro), extra camera’s in de publieke ruimte (50.000 euro) en een nauwe samenwerking met PZ Neteland. Hiermee pakken we concrete vormen van overlast, verkeersonveiligheid en criminaliteit kordaat aan.

Herentals als bruisende stad

Herentals versterkt het culturele weefsel en zorgt voor een divers en betaalbaar vrijetijdsaanbod. De nieuwe dienst cultuur en evenementen bundelt de krachten en partners zoals Montmartre, Zomerspoor, STORMLoop en Herentals Fietst Feest dragen bij aan “12 maanden beleving”. Ook de steun aan Handelshart Herentals blijft bestaan.

Voor vrijetijdsinfrastructuur zijn volgende acties voorzien:

• De verouderde zaal ’t Hof wordt vervangen door een stadsfeestzaal met polyvalente zaal met keuken en een fuif- en evenementenzaal, als onderdeel van de verdere ontwikkeling van het binnengebied Schaliken (Belgiëlaan, 11,58 miljoen euro).
• Er komt een inrichtingsvisie voor de omgeving van het Netepark en Sport Vlaanderen (76.600 euro).
• Een intergemeentelijk zwembad en ijsbaan (PPS met een beschikbaarheidsvergoeding van 2.069.000 euro vanaf 2029) wordt opgericht, in samenwerking met de Netelandgemeentes en Sport Vlaanderen.
• De bibliotheek wordt gemoderniseerd (450.000 euro), met prioriteit voor het gelijkvloers.
• De gerestaureerde Lakenhal opent in 2026 met de Fraikincollectie (2,7 miljoen euro).
• Daarnaast worden herstellingswerken uitgevoerd aan de Toeristentoren (350.000 euro) en wordt een nieuwe concessie uitgeschreven.
• Een gebiedsgerichte werker bouwt verder aan het toeristisch potentieel van de Kempische Heuvelrug.
• Er komt een nieuwe concessie en vaste constructie voor de jachthaven.

De bibliotheek groeit mee met de jeugd: een inspirerende plek voor ontmoeting, ontdekking en rust.

Er worden herstellingswerken uitgevoerd aan de Toeristentoren (350.000 euro) en er wordt voor deze toeristische trekpleister een nieuwe concessie uitgeschreven.
Er wordt een gebiedsgericht werker ingezet om het toeristisch potentieel van de Kempische Heuvelrug verder uit te bouwen en tenslotte wordt ook een nieuwe concessie voorzien voor de jachthaven en hierbij wordt een vaste constructie beoogd. 

Herentals als duurzame stad

Herentals onderschrijft de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s) van de VN en focust deze legislatuur op drie doelstellingen: (1) Geen armoede, (3) Goede gezondheid en welzijn, en (11) Duurzame steden en gemeenschappen. Deze doelstellingen vormen de basis voor een zorgzame, gezonde en leefbare stad. Herentals profileert zich zo als een warme, open en Europese stad, met aandacht voor inclusie, duurzaamheid en democratie.

Het bestuur zet de burger centraal door actieve participatie, ondersteuning van burgerinitiatieven en een dynamische vrijwilligerswerking. De vernieuwde dienst communicatie, participatie en toerisme bundelt de krachten voor stadspromotie (157.000 euro/jaar).

Herentals als moderne en wendbare organisatie

Een moderne en wendbare organisatie is essentieel om de doelstellingen van het stadsbestuur te realiseren. Daar hoorde een grondig kerntakendebat bij. De kerndiensten blijven onverminderd beschikbaar, maar de stad gaat 15 voltijdse equivalenten niet vervangen. Dit gebeurt vooral door niet invulling van vacante functies of niet vervanging bij pensionering.
De samenwerking tussen bibliotheek en cultuur wordt versterkt.
Er komt ook een avondopening voor het archief. 

Op het vlak van patrimoniumbeheer krijgen enkele gebouwen een andere, niet-publieke, bestemming (site Markgravenstraat, pastorij Noorderwijk) en er worden enkel noodzakelijke veiligheids- en vervangingswerken uitgevoerd aan de eigen gebouwen:

• Kunstencampus: luchtvochtigheid (280.000 euro)
• Spiegelfabriek: opslagcapaciteit (55.000 euro)
• Le Paige: schrijnwerk, toren (240.000 euro) en vochtproblematiek (15.000 euro)
• CC ’t Schaliken: vochtproblematiek en verduurzaming (700.000 euro)
• Nederrij 133: lift, dakgoten (175.000 euro) en schrijnwerk (250.000 euro)
• Administratief centrum: extra vergaderlokalen (55.000 euro)
• Dorpshuis Morkhoven: vochtproblematiek (215.000 euro)

Het personeelsbeleid richt zich op het verbeteren van werkomstandigheden, met nieuwe werkkledij, degelijk materiaal en voertuigen en behoud van het opleidingsbudget. Op 4 juni 2026 organiseert de stad voor het eerst een personeelsdag, waarbij de voormalige jaarvergadering, de sport- en cultuurdag en de frietendag gecombineerd worden.

Kerncijfers

• Herentals telt momenteel 28.987 inwoners.
• Het MJP zorgt voor een dubbel financieel evenwicht:
  • AFM in 2031: 10.472 euro
  • GBR elk jaar positief en in 2031: 59.517 euro
  • Enkel noodzakelijke leningen, voor een totaal van 25.720.000 euro tijdens deze bestuursperiode
  • De stad investeert deze bestuursperiode 50.865.026 euro.
  • De personeelskosten bedragen iets meer dan 42 miljoen per jaar. Dat is 56 procent van de totale exploitatiekost.
  • De bijdragen voor PZ Neteland (5.093.077 euro in 2026) en Brandweerzone Kempen (1.040.516 euro in 2026) zijn significant, net als de stijgende bijdrage voor PV Neteland vanaf 2026 naar 426.782 euro door wegvallende subsidies.
  • Ook de bijdragen voor Welzijnsvereniging Sint-Anna (3.218.075 euro) en AGB Sport & Recreatie (via prijssubsidies 717.970 euro) zijn verzekerd.

De aanvullende personenbelasting (7,2 procent) brengt 11.880.289 euro op. De onroerende voorheffing (995 opcentiemen, inclusief de verschillende tarieven) levert 17.597.464 euro op.