Portaal van het Stadhuis van Brussel
Laat de beelden spreken
Uitkijkend over de zaal hangt de boognis met beelden die het stadhuis van Brussel sieren. Hier stelde Fraikin de beelden in twee lagen op: bij het stadhuis staan de heiligen boven de poort van de toren en de deugden of waarden in nissen ernaast. Het is een opdracht van de stad, maar de keuze voor Fraikin is niet vanzelfsprekend. Hij haalt zijn inspiratie vooral bij de klassieken, en de stad wil neogotische beelden die bij het middeleeuwse gebouw passen. In de eerste cyclus worden 35 beelden besteld bij vier verschillende kunstenaars. Fraikin mag er daarvan elf maken. De opdracht wordt begin 1845 bekendgemaakt. Een jaar later vraagt en krijgt Fraikin twaalf tot vijftien maanden uitstel wegens een zwakke gezondheid. Vijf modellen worden al in 1846 goedgekeurd door het stadsbestuur, maar het zal tot 1855 duren voor de beelden geleverd worden. Ze zijn eigenlijk eerder in renaissancestijl dan in de gevraagde gotische stijl: Fraikin heeft zich te veel laten leiden door zijn eigen voorkeur. Wanneer dat bij een tweede bestelling ook gebeurt, komt er veel kritiek van de opdrachtgevende commissie. Fraikin wordt na die tweede bestelling niet opnieuw gevraagd voor de verfraaiing van het stadhuis.
In de nis staan vijf heiligen op de bovenste rij, met vijf deugden eronder. Telkens is er een link met Brussel. Van links naar rechts zie je de heiligen: Sint-Sebastiaan, Sint-Christoffel, Sint-Michiel, Sint-Joris en Sint-Gorik. Sint-Michiel is natuurlijk een patroonheilige van Brussel. Aan Sint-Gorik werd een Brusselse kerk gewijd, waar enkele van zijn relieken bewaard werden. Sint-Joris en Sint-Christoffel worden onder andere vermeld als figuren in bronnen over de Ommegang met reuzen en Ros Beiaard, die Brussel organiseerde voor de Blijde Intrede van Albrecht en Isabella in 1615. Sint-Sebastiaan was in veel steden en dorpen aanwezig als patroonheilige van de (boog)schuttersgilden en beschermer tegen de pest. De deugden zijn de pijlers van goed bestuur: Gematigdheid (Temperantia), Kracht (Fortitudo), Gerechtigheid (Iustitia), Wet (Lex) en Voorzichtigheid (Prudentia). Bij het stadhuis is er ook nog Vrede (Pax), maar dat beeld ontbreekt in onze collectie.
Met dank aan Fraikin-kenner en kunsthistoricus Frank Tubex voor zijn medewerking.
Bronnen
- Frank TUBEX, Charles-Auguste Fraikin (1817-1893). Een monografische studie over zijn leven en beeldhouwwerk, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Leuven, 2007.
- Anon., Museum Fraikin van Herenthals : catalogus der galerij van beeldhouwkunde door den kunstenaar Aug. Fraikin aan Herenthals zijne geboortestad, geschonken ten jare MDCCCLXXXXI, catalogus, Herentals: Bongaerts-Verbeeck, 1891.
- Frank TUBEX, Fraikingenootschap, brochure, Herentals: Fraikingenootschap, 2010.