Grafmonument voor de heer Nicolaï
Laat het beeld spreken!
In de 19de eeuw veranderde de wetgeving rond begravingen. Lichamen mochten niet langer in het kerkgebouw begraven worden, maar moesten buiten op begraafplaatsen begraven worden. Welgestelde mensen en families konden niet langer beroep doen op grote monumenten in de kerk om hun overledenen te vereeuwigen, dus brachten ze die naar buiten. Eeuwige concessies maakten dat het interessant bleef om aanzien en verwezenlijkingen op de laatste rustplaats te tonen. Funeraire kunst heeft vaak een conservatief karakter. Het is niet de eerste plaats waar kunstenaars gaan experimenteren. Dat is ook bij Fraikin te zien, die vasthoudt aan een gekende, statige beeldentaal in zijn grafmonumenten. Er zijn zuilen, stèles, sarcofagen … Eén monument springt eruit: het graf van filantroop Nicolay op het mooie kerkhof van Laken.
In dit ontwerp gaat Fraikin mee in de nieuwe Franse tendens om de overledene af te beelden als levend persoon. Zo komt de nadruk meer op de verwachte verrijzenis te liggen dan op de dood. Nicolay wilde zijn grafmonument zelf goedkeuren voor zijn dood. Fraikin moet de man dus ontmoet hebben. Dat heeft ongetwijfeld geholpen bij de levendige uitstraling van het beeld. Ferdinand Nicolay was een welgesteld zakenman die zijn fortuin gemaakt had. Hij stond bekend als een gulle weldoener voor de armen. Op het monument wordt hij zittend afgebeeld, wat vermoeid maar voldaan. In de natuurlijke houding en vriendelijke glimlach is het goede karakter van de overledene verbeeld. Fraikin heeft er een levendig figuur van gemaakt, een mens van vlees en bloed.
Met dank aan Fraikin-kenner en kunsthistoricus Frank Tubex voor zijn medewerking.
Bronnen
- Frank TUBEX, Charles-Auguste Fraikin (1817-1893). Een monografische studie over zijn leven en beeldhouwwerk, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Leuven, 2007.
- Anon., Museum Fraikin van Herenthals : catalogus der galerij van beeldhouwkunde door den kunstenaar Aug. Fraikin aan Herenthals zijne geboortestad, geschonken ten jare MDCCCLXXXXI, catalogus, Herentals: Bongaerts-Verbeeck, 1891.
- Frank TUBEX, Fraikingenootschap, brochure, Herentals: Fraikingenootschap, 2010.