×

Beeld van Adolphe Quetelet

Laat het beeld spreken!

Adolphe Quetelet is een heel bekende statisticus, astronoom en socioloog. Hij was onder andere de oprichter en eerste directeur van de Koninklijke Sterrenwacht van België, nog voor die naar Ukkel zou verhuizen. Hij heeft astronomische fenomenen ontdekt, wiskundige stellingen opgesteld en hij ontwikkelde de BMI-index. Kort na zijn dood in 1874 wordt een comité gevormd om de gepaste herdenking van zo’n groot wetenschapper te organiseren. De opdracht werd aan Fraikin toegewezen, omdat hij in 1875 al een buste van Quetelet gemaakt had die geprezen werd om de gelijkenis. Toch verliep die toekenning niet van een leien dakje. De secretaris van de Koninklijke Academie der Wetenschappen, Schone Kunsten en Letteren vond dat er een officiële procedure gevolgd moest worden, met een beslissing door de Administratieve Commissie. Het ad-hoccomité voor de herdenking wou de opdracht rechtstreeks aan Fraikin geven. Eind 1876 krijgt hij dan toch de opdracht.

Oorspronkelijk zou het beeld voor de Koninklijke Sterrenwacht geplaatst worden, maar het werd in 1880 bij het Academiënpaleis ingehuldigd. Er zat nog verwarring in het dossier: er werd lang gediscussieerd over het zittend of staand afbeelden van Quetelet. Uiteindelijk werd gekozen voor een staand beeld, en toch zie je hem hier zittend in zijn stoel. Het eindresultaat kreeg ook heel uiteenlopende kritiek in de pers. Commentaren liepen van ‘uitmuntend gelukt’ en ‘frappante gelijkenis’ tot ‘er moet iets misgelopen zijn’ en ‘het standbeeld van Quetelet, bijgenaamd de Petanquespeler’! Het beeld mengt formeel en informeel op een manier die voor- en tegenstanders heeft. Quetelet draagt de formele toga van de Koninklijke Academie, zijn hand rust op een hemelglobe met de dierenriem en aan zijn voeten liggen zijn talrijke publicaties opgestapeld. Zijn houding is echter eerder ontspannen: de rechterarm die losjes naast het lichaam hangt, de gekruiste voeten, de minzame uitdrukking.

Met dank aan Fraikin-kenner en kunsthistoricus Frank Tubex voor zijn medewerking.

Bronnen

  • Frank TUBEX, Charles-Auguste Fraikin (1817-1893). Een monografische studie over zijn leven en beeldhouwwerk, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Leuven, 2007.
  • Anon., Museum Fraikin van Herenthals : catalogus der galerij van beeldhouwkunde door den kunstenaar Aug. Fraikin aan Herenthals zijne geboortestad, geschonken ten jare MDCCCLXXXXI, catalogus, Herentals: Bongaerts-Verbeeck, 1891.
  • Frank TUBEX, Fraikingenootschap, brochure, Herentals: Fraikingenootschap, 2010.