Nyckelharpa

De nyckelharpa is een heel oud instrument. In de middeleeuwen werd het in heel Europa bespeeld, van Scandinavië tot Italië. De oudste afbeelding komt uit een kerk in Gotland en dateert van 1350. Maar ook in Italië zijn er schilderijen uit 1408 terug gevonden van instrumenten met de naam viola a chiavi die lijken op de Zweedse nyckelharpa. Hoewel Michael Praetorius de nyckelharpa nog in 1620 vermeldt in zijn Syntagma Musicum, raakte het instrument geleidelijk aan in onbruik in de hogere kringen. In Zweden, meer bepaald in Uppland (ten noorden van Stockholm), bleef de nyckelharpa echter voortbestaan als volksinstrument. Sinds de jaren 1970 kent het instrument een heropleving, ook buiten Zweden.
 
Er bestaan vele varianten van de nyckelharpa, maar de moderne versie heeft zestien snaren: drie of vier melodiesnaren en twaalf resonantiesnaren. U houdt het instrument vast zoals een gitaar, strijkt de drie of vier melodiesnaren aan met een korte strijkstok in uw rechterhand en bedient met uw linkerhand een toetsenklavier om de noten te spelen. De twaalf resonantiesnaren raakt u niet aan. Deze gaan vanzelf meetrillen wanneer u de melodiesnaren bespeelt. Hetzelfde systeem vindt u bijvoorbeeld ook bij de Indische Sitar. Het geeft het instrument een beetje een magische klank.
 

Wil je eens zien en horen hoe dit instrument er echt uitziet en klinkt? Klik hier voor een filmpje.

nyckelharpa